Jakie przepisy mówią, ile toalet na budowie
Zaplecze sanitarne placu budowy regulują dwa akty. Pierwszy to rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 6 lutego 2003 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania robót budowlanych (Dz.U. 2003 nr 47 poz. 401). Wymaga ono urządzenia na terenie budowy wydzielonych pomieszczeń: szatni, umywalni, jadalni, suszarni i ustępów (§ 30). Zakazuje też urządzania szatni i jadalni w jednym pomieszczeniu, gdy roboty wykonuje więcej niż 20 pracujących (§ 31), dopuszcza korzystanie z urządzeń inwestora, jeśli przewiduje to umowa (§ 32), i dopuszcza niższą wysokość pomieszczeń higieniczno-sanitarnych w kontenerach (§ 33). W sprawach nieuregulowanych odsyła do ogólnych przepisów BHP (§ 38).
Drugi akt to rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz.U. 1997 nr 129 poz. 844, tekst jednolity Dz.U. 2003 nr 169 poz. 1650). To z niego pochodzą progi liczbowe. Podajemy je orientacyjnie, a o szczegółach konkretnej budowy rozstrzyga aktualny tekst aktu i warunki inwestycji.
Progi liczby stanowisk na liczbę osób
Orientacyjnie, liczone na jedną zmianę:
- ustępy: co najmniej jedna miska ustępowa i jeden pisuar na każdych 30 mężczyzn oraz jedna miska ustępowa na każde 20 kobiet, a przy mniejszej liczbie osób nie mniej niż jedna miska (i jeden pisuar dla mężczyzn),
- umywalki: co najmniej jedna na każdych 10 pracowników najliczniejszej zmiany, a przy pracach brudzących więcej,
- natryski: jedna kabina na każdych 8 pracowników najliczniejszej zmiany przy pracach brudzących ciało i jedna na każdych 5 przy pracach szczególnie brudzących lub szkodliwych, nie mniej niż jedna kabina,
- odległość: ustęp nie dalej niż 75 m od stanowiska pracy, a dla pracujących stale na otwartej przestrzeni do 125 m od najdalszego stanowiska.
| Liczba osób na zmianie | Miski ustępowe | Pisuary | Umywalki |
|---|---|---|---|
| 10 mężczyzn | 1 | 1 | 1 |
| 30 mężczyzn | 1 | 1 | 3 |
| 40 mężczyzn | 2 | 2 | 4 |
| 60 mężczyzn | 2 | 2 | 6 |
| 20 kobiet | 1 | 0 | 2 |
| 40 kobiet | 2 | 0 | 4 |
Wartości w tabeli to orientacyjne wyliczenie z powyższych progów, zaokrąglone w górę do pełnej sztuki. Przy ekipie mieszanej liczy się osobno mężczyzn i kobiety.
Od czego jeszcze zależy liczba toalet na budowie
Poza progami na wynik wpływają dane wejściowe, które warto podać dokładnie, żeby uniknąć korekt po stawieniu zaplecza.
- liczba osób pracujących jednocześnie, a nie suma wszystkich, którzy kiedykolwiek pojawią się na budowie,
- podział na kobiety i mężczyzn,
- czas trwania robót, bo przy dłuższym pobycie rośnie znaczenie umywalek, pryszniców i szatni,
- rodzaj prac, ponieważ roboty brudzące wymagają lepszego zaplecza higienicznego,
- dostęp do przyłączy: wody, kanalizacji i prądu na placu.
Zaplecze liczy się na moment, w którym na budowie jest najwięcej osób, a nie na średnią z całego harmonogramu. Nasz kalkulator liczy według tych progów i pokazuje podstawę każdej liczby, więc możesz ją obronić przed inspektorem albo inwestorem.
Toalety, umywalki, prysznice i pisuary
Samo WC to dopiero początek. Zaplecze sanitarne budowy to zestaw: stanowiska WC, umywalki z ciepłą wodą, w wielu przypadkach prysznice, a także miejsce do przebrania i spożycia posiłku. Pisuary odciążają kabiny w ekipach męskich, ale nie zastępują stanowisk WC tam, gdzie pracują kobiety.
Przy liczeniu pamiętaj o dwóch zasadach praktycznych. Po pierwsze, lepiej mieć lekki zapas stanowisk niż kolejkę o siódmej rano, bo każda minuta przestoju ekipy kosztuje więcej niż dodatkowa kabina. Po drugie, zaplecze musi być dostępne w rozsądnej odległości od miejsca pracy i dla osób, które pracują na wyższych kondygnacjach albo na odległym końcu terenu.
Kontener sanitarny czy kabiny przenośne
Przy małej ekipie i krótkiej budowie wystarczą kabiny przenośne, które serwisuje się cyklicznie. Przy dłuższej budowie, większej ekipie albo pracy w zimie zwykle lepszy jest kontener sanitarny z umywalkami, a często z prysznicem. Szczegółowe porównanie znajdziesz w artykule kontener sanitarny czy toaleta przenośna, a o samej formie najmu przeczytasz na stronie wynajem kontenera sanitarnego.
Orientacyjnie jeden wynajęty kontener sanitarny to od 700 do 1 000 zł netto miesięcznie, a kabina przenośna od 200 do 600 zł netto za 4 tygodnie. Ostateczna cena zależy od regionu, długości najmu, serwisu i dostawy, więc traktuj widełki jako punkt odniesienia do porównania ofert.
Serwis i częstotliwość opróżniania
Liczba toalet to jedno, a to, jak często są obsługiwane, to drugie. Kabiny przenośne wymagają regularnego opróżniania i uzupełniania środków, a częstotliwość rośnie wraz z liczbą użytkowników i temperaturą. Kontener podłączony do kanalizacji i wody serwisu cyklicznego potrzebuje mniej, ale nadal wymaga sprzątania i kontroli.
Przy zamówieniu zapytaj wypożyczalnię, co dokładnie zawiera cena: dowóz, ustawienie, serwis w cyklu tygodniowym lub częstszym, środki higieniczne, odbiór. Wypożyczalnie liczą te elementy różnie i bywa, że niska cena najmu oznacza dopłaty za każdy serwis. W kalkulatorze częstotliwość serwisu jest częścią wyniku, dzięki czemu porównujesz oferty o tym samym zakresie.
Co przygotować na placu przed dostawą
Najwięcej opóźnień powstaje nie przy wyborze zaplecza, lecz przy jego ustawieniu. Zanim przyjedzie dostawa, przygotuj kilka rzeczy.
- równą, utwardzoną lub wyrównaną powierzchnię pod kontener albo kabiny,
- dojazd dla samochodu z dźwigiem lub HDS, szerszy niż się wydaje,
- punkt poboru wody i odpływ albo zbiornik, jeśli nie ma kanalizacji,
- przyłącze elektryczne z odpowiednim zabezpieczeniem,
- wskazaną osobę, która odbierze dostawę i podpisze protokół.
Warto też z góry uzgodnić miejsce, które nie będzie kolidować z kolejnymi etapami robót, żeby nie przestawiać zaplecza w połowie inwestycji. Tymczasowy obiekt na działce ma swoje wymagania formalne, o czym piszemy w tekście kontener sanitarny na działkę.
Jak policzyć zaplecze w kalkulatorze
W kalkulatorze wybierasz zastosowanie, podajesz liczbę osób, czas trwania, dostępne przyłącza, wymagania i województwo. W odpowiedzi dostajesz liczbę stanowisk WC, pisuarów, umywalek i pryszniców, zalecany typ zaplecza, częstotliwość serwisu, orientacyjny koszt miesięczny wynajmu i zakupu, listę rzeczy do przygotowania na placu oraz gotowy brief zapytania, który wysyłasz do wypożyczalni.
Wynik jest bez opłat i bez rejestracji. Każda liczba ma pokazaną podstawę, więc możesz porównać ją z progami z rozporządzeń i dopasować, jeśli Twoja budowa ma szczególne wymagania. Zakup kontenera to wydatek rzędu kilkudziesięciu tysięcy złotych, dlatego przy krótszych inwestycjach najem zwykle wygrywa. Więcej o kosztach znajdziesz w zestawieniu kontener sanitarny cena.
Przy większych inwestycjach etapowych policz zaplecze osobno dla każdego etapu. Stan surowy, instalacje i wykończenia różnią się liczbą osób, a wypożyczalnie chętnie dostawiają lub zabierają moduły, jeśli powiesz o tym z wyprzedzeniem. Taki plan oszczędza pieniądze, bo nie płacisz za zaplecze na szczyt, którego jeszcze nie ma, i chroni przed sytuacją, w której nowa ekipa wchodzi na plac bez dostępu do toalet. Warto też zapisać w umowie zasady zwiększenia liczby stanowisk w trakcie najmu, ze wskazaniem terminu realizacji i ceny za dodatkowy moduł.
Podsumowanie
Liczba toalet na budowie zależy od liczby zatrudnionych, ich płci, rodzaju robót, czasu trwania i dostępnych przyłączy, a przepisy BHP traktują budowy odrębnie. Dobra praktyka to policzyć zaplecze na szczyt zatrudnienia, dodać niewielki zapas, wybrać typ zaplecza do czasu trwania inwestycji i porównać wynik z progami z rozporządzeń. Reszta to dopilnowanie placu i zakresu serwisu w ofercie. Dla stałego zakładu lub magazynu liczymy podobnie, opisujemy to w tekście ile toalet na pracowników w zakładzie.